Page 18 - st-otomasyon-2018-subat

Otomasyonun Yeni Düzeyi:

Cognitive Computing

akinaya dayalı bilgi işlemin 20. Yüzyılın başında
delikli kartlarla bilgisayara veri yükleme ile
başladığı kabul edilmektedir. Tablo oluşturma ile
sınırlı kalan bu dönemden yaklaşık 50 yıl sonra
M da halen devam etmekte olan programlama
dönemine geçilmiştir. Kurallara ve döngülere dayalı çalışmaya
olanak veren bilgisayar dilleri ile yüksek hızlı komut işleyen
transistörlü bilgisayarları ile bu dönem günümüz medeniyetini
yaratmıştır. 2011 yılında da bilişsel hesaplama (Cognitive
computing) isimli üçüncü dönemin başladığı iddia edilmektedir.

* * *
Son elli yılda yapay zeka akademi dünyasının üzerinde en çok
durduğu konulardan biri olmuştur. Bunun nedeni programlanabilir
sistemlerin gereksinimleri karşılayamaz hale gelmesidir. Verilerin
yapısal olmayan (görsel, video, ses vb) türlere dönüşmesi ve çok
büyümesi (big data), üstelik öngörülememesi bilişsel hesaplamaya
gerek doğurmuştur.
“Cognitive computing” öğrenme yeteneğine sahip olma ile insan
ve nesnelerle etkileşime geçebilmeyi ifade etmektedir. Bu bir
zeka türüdür ve sistemlere kazandırılmak istenmektedir. Amaç
etkileşimlerinden öğrenen, davranışlarını geliştiren esnek sistemler
yaratmaktır.

* * *
Cognitive sistemler için bakım yönetimi alanından örnek verebiliriz.
Makina arızalandığında operatör makinanın fotoğraflarını çekip
cognitive yazılıma aktarmaktadır. Yazılım bir yandan fotoğrafları
inceleyip arızayı saptamakta, nedeni ve düzeltici eylemi
belirtmektedir.
Yazılım diğer yandan da arızaları incelemekte, çıkarımlar yapmakta
ve bir daha aynı tür arıza yaşanmaması için değiştirilmesi gereken
operasyon tarzını, yeni çalışma kuralları veya makinanın yeniden
dizaynını önermeye hazırlanmaktadır.

Cognitive computing imalatı, işletmeleri ve toplumu
değiştirmek üzeredir.

halefşan sümen
[email protected]

16 | ST OTOMASYON ŞUBAT 2018