Page 82 - st-agir-sanayi-cozumleri-2018-ocak

80 KONVEYÖR VE ELEVATÖRLER

uç aşınmasının bir nedeni de (montajı
düzgün yapılmış ve ayarlanmış bir sıyı-
rıcıda bile) bandı uzun süre boş çalıştır-
maktır. Yük aşındırıcı olabilse de genel-
likle yağlayıcı ve soğutucu olarak çalışan
nemi içinde barındırır. Boş bandın yüze-
yinde gömülü küçük parçacıklar 60 g/m 2
kadar olabilir ve bir tür zımpara kâğıdı
görevi görebilir.
Gerçekte, bandı boş olarak çalıştırmak
hem ucun hem de bandın aşınma hızı-
nın ikiye katlanması sonucunu doğurur.
Aslında en etkili sıyırma basıncının elde
edilmesinde, gergi mekanizmasının yay
kuvvetiyle uç geometrisi arasında aşın-
ma ömrü süresince oldukça karmaşık
Şekil 3: Doğrusal ve radyal bant gerdirme
bir geometrik ilişki bulunur. Çoğu gergi
mekanizması tek bir aşınma noktasında
GERDIRME ucu banttan uzaklaştırabilir ve “akışkan optimum basınçla tüm aşınma profilin-
Uç kenarının bant yüzeyinde tutulması üzerinde kayma” olayına yol açabilecek de kabul edilebilir basınç arasında bir
için uygun kuvveti koruyabilme kabili- küçük bir boşluk bırakabilir. Malzeme, denge noktasında tasarlanmıştır. Yaylı
yeti her sıyırıcı sisteminin performansın- sıyırıcı ucu ve bant arasına sıkışarak gergi mekanizmalarında (burulmalı ya
da önemli bir faktördür. En az düzeyde hem hem de bandın zamanından önce da yaylı tipler gibi) yay kuvvetinin uç
uç aşınmasıyla, en iyi temizliği elde aşınmasına yol açabilir. Bir bant sıyırı- aşındıkça azalması gibi ek bir komplikas-
etmek için uçtan banda uygulanan ba- cıyı optimum basınç aralığının altında yon mevcuttur ve bu denkleme bir de-
sınç kontrol edilmelidir. Sıyırıcı banda ne çalıştırmak temizliğin etkisini azaltır ve ğişken daha ekler. Bu nedenle tasarım-
kadar sıkı bastırırsa o kadar iyi temizle- gerçekte, uç aşınmasını hızlandırabilir. cılar 4 faktörü optimize etmeye çalışır;
yeceği gibi oldukça yaygın bir yanlış algı Banda zar zor temas eden bir bant sıyı- azalan yay kuvveti, değişen uç geomet-
vardır. Ancak araştırmalar, geri taşınan rıcı uzaktan iyi çalışıyor gibi görünebilir; risi, uç genişliği ve uç tipi. Üretan sıyırıcı
malzemeyi en etkili şekilde kaldıran oysa, uçla bant arasına yüksek hızda ve uçları aşındıkça, ucun banda temas et-
optimum bir sıyırma basıncı aralığının aşırı miktarda geri taşınan malzeme itilir. tiği yüzey alanı artar. Bu, şeridin banda
mevcut olduğunu göstermiştir. Gergin- Malzemenin bantla uç arasından geçişi, uyguladığı basınçta azalmaya ve sıyırıcı
liği bu aralığın üzerine çıkarmak, uç ve sıyırıcının yüzünde, eşit olmayan aşın- veriminde buna denk bir düşüşe neden
bant arasındaki sürtünmeyi artırarak uç madan kaynaklanan kanallar oluşturur. olur. Bu nedenle, mekanik olarak gerdi-
ömrünü kısaltır, bant aşınmasını artırır Malzeme uçla bant arasından geçmeye rilmiş sistemlerin çoğu, geri taşınan mal-
ve sıyırma performansını geliştirmediği devam ettikçe bu kanallar büyür ve ucu zemenin etkili şekilde kaldırılması için
halde güç tüketimini yükseltir. kısa zamanda aşındırarak tırtıklı bir ke- gereken sürekli basıncı sağlamak üzere
Çok fazla basınç temasın önüne geçerek nar oluşturur. Genellikle fark edilmeyen periyodik ayarlamaya (yeniden gerdir-
me) gerek duyar.
Bant sıyırıcının gerdirilmesi konusunda
birbiriyle rekabet eden teoriler vardır.
Doğrusal gerdirmeli sıyırıcılar bant yü-
zeyine bastırılır (bir hat üzerinde), radyal
gerdirmeli sıyırıcılar eksen olarak bir ana
gövdeyle birlikte monte edilir ve çevrile-
rek yerine oturtulur. Buna ek olarak bazı
hibrid sistemler bir radyal rahatlama
mekanizması bulunan dikey gerdirme
barındırır. Doğrusal ayarlı sıyırıcılarda
genellikle dengeli bir basınç sağlamak
için her iki tarafa da erişmek gerekir. Bu
nedenle bu sıyırıcıların gergi mekaniz-
malarında muhtelif şekillerde, uzaktan
Şekil 4: Sabit Sıyırma Açısı ve Basınç kumandalı motorlu ayar mekanizmaları

ST AĞIR SANAYİ ÇÖZÜMLERİ I OCAK 2018